Nhiều người khi đi khám sức khỏe được bác sĩ nói một câu: “Chưa bị tiểu đường, nhưng đường huyết hơi cao.” Câu nói ấy thường khiến người nghe vừa thở phào, vừa chủ quan. Nhưng một nghiên cứu quốc tế lớn mới công bố cho thấy: chính giai đoạn “chưa bị” ấy lại là thời điểm quý giá nhất để bảo vệ trái tim – và thậm chí có thể giảm gần một nửa nguy cơ biến cố tim mạch về sau.
Nghiên cứu mới nói gì về tiền tiểu đường và bệnh tim?
Tháng 12 năm 2025, một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí The Lancet Diabetes & Endocrinology – một trong những tạp chí y khoa uy tín hàng đầu thế giới trong lĩnh vực nội tiết và chuyển hóa.
Điểm đặc biệt của nghiên cứu này nằm ở câu hỏi mà các tác giả đặt ra. Thay vì chỉ hỏi: “Người tiền tiểu đường có chuyển thành tiểu đường type 2 hay không?”, họ đặt một câu hỏi sâu hơn: “Nếu đưa đường huyết của người tiền tiểu đường trở về mức bình thường, điều đó có thể mang lại lợi ích gì lâu dài đến trái tim?”
Để trả lời, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ hai chương trình theo dõi sức khỏe lớn, kéo dài hàng chục năm:
- Diabetes Prevention Program Outcomes Study (DPPOS) tại Hoa Kỳ
- Da Qing Diabetes Prevention Outcomes Study tại Trung Quốc
Hai nghiên cứu này theo dõi hàng nghìn người trưởng thành có tiền tiểu đường, trong suốt hơn 20–30 năm. Đây là khoảng thời gian đủ dài để quan sát không chỉ sự tiến triển của tiểu đường, mà cả các biến cố nghiêm trọng như đau tim, đột quỵ hay suy tim.
Kết quả mang lại nhiều bất ngờ. Những người đưa được đường huyết trở về mức bình thường (không còn nằm trong ngưỡng tiền tiểu đường) có:
- Giảm khoảng 50–60% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch hoặc phải nhập viện vì suy tim
- Giảm hơn 40% nguy cơ gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng, như đau tim và đột quỵ
Điều quan trọng là: lợi ích này kéo dài nhiều năm sau đó, chứ không chỉ xuất hiện trong ngắn hạn. Nói cách khác, cơ thể dường như “ghi nhớ” giai đoạn đường huyết được kiểm soát tốt và hưởng lợi lâu dài từ điều đó.
Vì sao “đưa đường huyết về bình thường” lại mang lại lợi ích lớn vậy?
Trong suy nghĩ của nhiều người, tiền tiểu đường thường được xem là một tình trạng “chưa nghiêm trọng”. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học ngày càng cho thấy, đường huyết cao hơn bình thường – dù chưa đạt ngưỡng tiểu đường – vẫn có thể gây tổn thương âm thầm cho hệ tim mạch nếu kéo dài.
Đường huyết cao tác động đến mạch máu ra sao?
Khi nồng độ glucose trong máu thường xuyên ở mức cao, cơ thể phải đối mặt với nhiều thay đổi bất lợi:
- Lớp nội mạc mạch máu bị tổn thương, làm giảm khả năng đàn hồi của thành mạch
- Tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp gia tăng, tạo điều kiện cho xơ vữa động mạch
- Dòng máu lưu thông kém hiệu quả hơn, khiến tim phải hoạt động vất vả hơn để duy trì tuần hoàn
Những thay đổi này diễn ra chậm, không gây triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài, nhưng lại là nền tảng của các bệnh lý tim mạch sau này.
Vì sao tim là cơ quan chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất?
Tim là cơ quan phải hoạt động liên tục để bơm máu qua hệ thống mạch máu. Khi mạch máu bị tổn thương bởi đường huyết cao:
- Tim phải tăng lực co bóp để vượt qua sự cản trở trong lòng mạch
- Nguy cơ thiếu máu nuôi cơ tim tăng lên theo thời gian
- Khả năng xuất hiện suy tim, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao hơn
Điều đáng lo ngại là quá trình này có thể kéo dài nhiều năm trước khi biểu hiện bằng các biến cố lâm sàng rõ ràng.
Sự khác biệt khi đường huyết được đưa về mức bình thường
Nghiên cứu quốc tế mới công bố cho thấy, đưa đường huyết về mức bình thường ở giai đoạn tiền tiểu đường tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với việc chỉ “giữ cho bệnh không nặng thêm”.
Cụ thể, khi đường huyết được kiểm soát về ngưỡng an toàn:
- Tình trạng viêm trong mạch máu giảm xuống
- Khả năng đáp ứng insulin của cơ thể được cải thiện
- Quá trình xơ vữa mạch diễn tiến chậm hơn
- Gánh nặng lâu dài lên tim giảm đi đáng kể
Đặc biệt, lợi ích này không chỉ tồn tại trong ngắn hạn, mà còn kéo dài nhiều năm sau đó, ngay cả khi mức đường huyết có thể dao động trở lại. Điều này cho thấy can thiệp sớm mang lại hiệu quả bền vững cho sức khỏe tim mạch.
Nên làm gì nếu đang bị tiền tiểu đường?
Một trong những thách thức lớn nhất của tiền tiểu đường là đa số người mắc không hề có triệu chứng. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ.
Những ai nên chủ động kiểm tra đường huyết?
Theo các khuyến cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ, Tổ chức Y tế Thế giới và các cơ quan y tế trong nước, việc tầm soát nên được ưu tiên ở những nhóm sau:
- Người từ 35–40 tuổi trở lên
- Người thừa cân, béo phì hoặc ít vận động
- Người có tiền sử gia đình mắc tiểu đường
- Người từng được thông báo có đường huyết cao nhẹ, rối loạn đường huyết
- Người có kèm theo tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu
Việc phát hiện sớm giúp tạo điều kiện can thiệp trước khi các tổn thương chuyển hóa và tim mạch tích lũy quá nhiều.
Những thay đổi thực tế, có thể duy trì lâu dài
Các nghiên cứu lớn và khuyến cáo y khoa đều cho thấy, phần lớn người tiền tiểu đường cải thiện được tình trạng nhờ những thay đổi tương đối cơ bản:
Về chế độ ăn
- Hạn chế đồ uống và thực phẩm nhiều đường
- Giảm tinh bột tinh chế, ưu tiên thực phẩm nguyên hạt
- Tăng cường rau xanh, chất xơ và đạm ở mức hợp lý
Về vận động
- Duy trì các hoạt động thể lực vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội
- Ưu tiên sự đều đặn thay vì cường độ cao
- Khoảng 30 phút mỗi ngày có thể tạo khác biệt rõ rệt
Về cân nặng
Với người thừa cân, giảm 5–7% trọng lượng cơ thể đã được chứng minh là có lợi cho kiểm soát đường huyết.
Khi tiền tiểu đường được phát hiện sớm, đó không chỉ là một kết quả xét nghiệm, mà còn là cơ hội để mỗi người kịp thời điều chỉnh hướng đi cho sức khỏe của mình. Việc kiểm soát tốt và đưa đường huyết về mức an toàn có thể giúp làm chậm quá trình tiến triển của bệnh, đồng thời giảm nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch về sau. Sự chủ động trong chăm sóc sức khỏe từ sớm không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân người bệnh, mà còn góp phần giảm gánh nặng lâu dài cho gia đình và xã hội.
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.jpg)
.png)
(1).jpg)
