Hà Nội phát hiện 300kg giò chả chứa hàn the: Nguy cơ từ bữa ăn

   Giò chả là món ăn quen thuộc, xuất hiện từ bữa cơm thường ngày đến mâm cỗ lễ, Tết. Chính sự quen thuộc ấy đôi khi khiến người tiêu dùng mất cảnh giác. Vụ việc phát hiện hàng trăm kilogram giò chả chứa hàn the tại Hà Nội mới đây không chỉ là một vi phạm pháp luật, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ sức khỏe âm thầm ẩn sau các sản phẩm “dai, giòn, đẹp mắt” hơn mức bình thường.

Cơ quan chức năng kiểm tra các mẫu giò chả tại cơ sở Yến Hiền.

Hà Nội phát hiện 300kg giò chả chứa hàn the

   Trong quá trình kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, lực lượng chức năng thành phố Hà Nội đã phát hiện một cơ sở sản xuất, kinh doanh giò chả sử dụng hàn the – chất đã bị cấm tuyệt đối trong chế biến thực phẩm. Cơ sở vi phạm được xác định là Giò chả Yến Hiền, có địa chỉ tại số 5B phố Nguyễn Thiện Thuật, phường Hoàn Kiếm.

   Tại thời điểm kiểm tra, đoàn công tác đã thu giữ khoảng 300kg giò, chả các loại đang được sản xuất và lưu trữ tại cơ sở. Kết quả kiểm nghiệm nhanh cho thấy các mẫu sản phẩm này dương tính với hàn the. Toàn bộ số hàng vi phạm đã bị niêm phong để phục vụ công tác xử lý theo quy định của pháp luật.

   Làm việc với cơ quan chức năng, chủ cơ sở thừa nhận việc sử dụng hàn the trong quá trình sản xuất giò chả nhằm tăng độ dai, giòn cho sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản. Theo lời khai ban đầu, hoạt động này đã diễn ra từ năm 2022. Ước tính, trong thời gian đó, lượng giò chả được sản xuất và đưa ra thị trường lên tới khoảng 300 tấn.

   Cơ sở này chủ yếu cung cấp giò chả cho các chợ dân sinh và điểm bán lẻ trên địa bàn. Việc phát hiện sử dụng chất cấm trong một sản phẩm tiêu dùng phổ biến đã khiến dư luận đặc biệt lo ngại, bởi giò chả nhiễm hàn the gần như không thể nhận biết bằng cảm quan thông thường. Sản phẩm không có mùi vị bất thường, thậm chí còn có hình thức bắt mắt hơn so với giò chả truyền thống, khiến người tiêu dùng rất dễ sử dụng mà không hề hay biết nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe.

Hàn the – chất cấm trong thực phẩm và những tác động âm thầm lên cơ thể

   Hàn the, còn gọi là borax, là một hợp chất của natri và axit boric. Trong đời sống công nghiệp, hàn the được sử dụng trong sản xuất thủy tinh, chất tẩy rửa, khử trùng hoặc xử lý kim loại. Tuy nhiên, trong lĩnh vực thực phẩm, hàn the bị cấm hoàn toàn do đã được chứng minh có độc tính đối với con người.

Vì sao hàn the từng bị lạm dụng trong giò chả?

   Hàn the có khả năng làm thay đổi cấu trúc protein của thịt, giúp sản phẩm trở nên dai hơn, giòn hơn, khó bị bở và chậm hư hỏng. Chỉ với một lượng nhỏ, giò chả có thể giữ được hình thức “đẹp” lâu hơn điều kiện tự nhiên cho phép. Chính đặc điểm này khiến hàn the trở thành lựa chọn sai lầm nhưng “hiệu quả” đối với những người đặt lợi nhuận lên trên an toàn thực phẩm.

Ngộ độc cấp tính: dấu hiệu không nên bỏ qua

   Khi tiêu thụ thực phẩm chứa hàm lượng hàn the cao, cơ thể có thể phản ứng tương đối nhanh. Các triệu chứng thường gặp gồm buồn nôn, nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi, chóng mặt. Trong những trường hợp nặng hơn, người bệnh có thể bị co giật, rối loạn ý thức, thậm chí suy thận cấp.

   Những biểu hiện này đôi khi bị nhầm lẫn với ngộ độc thực phẩm thông thường, khiến việc xử trí chậm trễ. Nếu sau khi ăn thực phẩm nghi ngờ nhiễm hàn the xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Độc tính mạn tính: nguy cơ lớn nhất nằm ở sự tích lũy

   Điều đáng lo ngại hơn cả ở hàn the là khả năng gây độc mạn tính. Chất này không được đào thải hoàn toàn khỏi cơ thể mà có xu hướng tích tụ dần, đặc biệt tại gan, thận, não và hệ thần kinh.

   Việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm hàn the với liều lượng nhỏ nhưng kéo dài có thể làm suy giảm chức năng gan – thận, gây rối loạn thần kinh, ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung và hành vi. Với phụ nữ mang thai, hàn the còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi. Trẻ em và người cao tuổi là những nhóm đặc biệt nhạy cảm, do khả năng giải độc của cơ thể còn yếu hoặc đã suy giảm.

   Một điểm nguy hiểm khác là các tác động này thường diễn tiến âm thầm. Người bệnh khó nhận ra mối liên hệ giữa những rối loạn sức khỏe kéo dài và thực phẩm đã sử dụng trong nhiều năm, khiến việc phòng ngừa và truy tìm nguyên nhân trở nên khó khăn.

Người tiêu dùng cần làm gì để tự bảo vệ mình?

   Trong bối cảnh vi phạm an toàn thực phẩm vẫn còn tồn tại, việc tự bảo vệ mình và gia đình là điều cần thiết, dù không dễ dàng.

Nhận diện rủi ro một cách thận trọng

   Không phải cứ giò chả dai là có hàn the, nhưng những sản phẩm có độ dai, giòn bất thường, bề mặt quá bóng, để lâu ở nhiệt độ thường mà không có dấu hiệu hỏng cần được đặt dấu hỏi. Giò chả truyền thống thường có kết cấu mềm vừa phải, mùi thơm tự nhiên của thịt và thời gian bảo quản ngắn.

Ưu tiên nguồn gốc và sự minh bạch

   Người tiêu dùng nên chọn mua thực phẩm tại các cơ sở uy tín, có đăng ký kinh doanh, có nhãn mác, địa chỉ rõ ràng và được kiểm soát bởi cơ quan chức năng. Những sản phẩm bán trôi nổi, không thông tin nguồn gốc, dù giá rẻ hay hình thức bắt mắt, luôn tiềm ẩn rủi ro.

Bảo quản và sử dụng hợp lý

   Thay vì trữ giò chả trong thời gian dài, nên mua với lượng vừa đủ, bảo quản lạnh đúng cách và sử dụng trong thời gian ngắn. Thực phẩm càng để lâu, nguy cơ mất an toàn càng cao, kể cả với sản phẩm không chứa chất cấm.

Chủ động phản ánh và chăm sóc sức khỏe

   Khi nghi ngờ thực phẩm không an toàn, người tiêu dùng nên ngừng sử dụng và phản ánh tới cơ quan chức năng. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường sau khi ăn, cần đi khám sớm và cung cấp thông tin về thực phẩm đã sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán.

   Vụ việc giò chả nhiễm hàn the không chỉ dừng lại ở một cơ sở vi phạm, mà phản ánh một nguy cơ rộng hơn trong an toàn thực phẩm. Khi những chất độc hại có thể ẩn mình trong món ăn quen thuộc, sự tỉnh táo của người tiêu dùng và trách nhiệm của người sản xuất trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chỉ khi sức khỏe được đặt lên trên lợi nhuận, bữa cơm gia đình mới thực sự là nơi nuôi dưỡng, chứ không phải đe dọa, con người.